Mest: ook planten hebben voeding nodig!

Wil je blijven genieten van de opbrengsten moestuin, dan ontkom je er niet aan om de bodem in goede conditie te houden. Planten onttrekken voedingstoffen aan de bodem en als die niet worden aangevuld, wordt opbrengst steeds minder en dat willen wij moestuinders niet!  Daarom is het op zijn tijd toedienen van (kunst-) mest noodzakelijk.

Om welk stoffen gaat het?

De tuinen op ons complex hebben een lössbodem, een vruchtbare grondsoort die van nature veel minerale voedingstoffen bevat, maar in het algemeen weinig organische stof (humus). Door de grond regelmatig te bemesten worden de onttrokken voedingstoffen aangevuld. In stalmest (van paarden, schapen en koeien) zit in het algemeen voldoende stikstof (N), fosfaat (P), kalium (K) en organische stof. Stikstof is goed voor de groei van het blad, fosfaten geven sterke wortels en kalium is essentieel voor de bloei.

Organische stof (humus)  is van onmisbaar belang voor een gezond bodemleven. De talloze (micro-)organismen, zoals schimmels en bacteriën maar ook de regenwormen, zorgen er voor dat de voor de planten noodzakelijke stoffen beschikbaar komen. Opgemerkt moet worden dat alleen stalmest niet altijd voldoende stoffen oplevert. Aanvulling met kunstmest kan noodzakelijk zijn.

Afhankelijk welke planten aanwezig zijn moet ten behoeve van het opnemend vermogen van de voedingsstoffen de bodem een bepaalde zuurgraad hebben. Het toedienen van kalk zorgt er voor dat de grond minder zuur is.

20191005_093512

Paardenmest

Omdat wij op ons complex  gemakkelijk kunnen beschikken over paardenmest, ligt het voor de hand om onze moestuinen regelmatig hiermee te bemesten. Verse paardenmest zoals wij die aangeleverd krijgen, bevat meestal veel stro en (te) veel (urine-)zuren. Veel stro betekent dan ook dat bij vertering stikstof aan de mest wordt onttrokken en niet meer beschikbaar kan komen voor de planten en dat de grond te zuur is om voedingstoffen op te nemen. De meeste planten zullen hierdoor verbranden. Verse mest is dus niet goed; mest moet daarom verteerd zijn m.a.w. zijn gecomposteerd. Daarbij komt dat verteerde stro goed is voor het gehalte aan organische stof. Wormen die mede voor de vertering of compostering zorgen maken de grond rul en bevorderen zo het watervasthoudend vermogen. Dit laatste wordt steeds belangrijker door de steeds drogere zomers! Veel wormen duidt op goed gecomposteerde mest.

Paardenmest heeft als “nadeel” dat er in de paardenmaag onverteerde zaden kunnen zitten. Ook het stro kan zaden van planten bevatten. Er zal dus meer gewied moeten worden, maar meestal zijn het plantjes die makkelijk te verwijderen zijn. Bij goed verteerde mest zullen deze zaden in principe niet zo’n probleem zijn omdat tijdens het omzettingsproces de temperatuur zodanig hoog kan worden (60 -70 graden), dat de zaden het niet overleven. Hogere temperaturen zorgen tevens voor een versnelling van het composteringsproces.

20191005_101159

Voor de meeste toepassingen van paardenmest moet bij voorkeur goed verteerde mest worden gebruikt. Deze mest heeft een donkere kleur, bevat veel wormen en is compacter dan verse mest. Het meeste stro is dan verteerd en de meeste aanwezige zaden zijn “verbrand” of gecomposteerd.

De paardenmest op onze mestplaat heeft zeker een jaar nodig om goed te verteren. Ons mestverbruik is echter zodanig groot, dat het niet of nauwelijks de kans krijgt volledig te verteren. Dat betekent dus dat er veelal niet of nauwelijks verteerde mest op de tuinen wordt gebracht, hetgeen zeker niet optimaal is.

Wanneer kan je het beste mest op je tuin brengen? In de herfst of in het voorjaar?

Voor goed verteerde paardenmest geldt dat deze het best in het voorjaar op het land moet worden gebracht. De voedingstoffen komen dan vrij op het moment dat de gewassen daar behoefte aan hebben. In het najaar is het opbrengen van verteerde mest in het algemeen minder effectief, omdat in de natte winterperiode de nuttige stoffen uitspoelen naar diepere lagen en niet beschikbaar kunnen komen voor de planten.

20191005_101226

Voor verse mest en onze minder verteerde mest, met relatief veel stro, is het gunstiger om het in het najaar op het land te brengen, zodat het in de winterperiode nog (enigszins) kan verteren. In het voorjaar kan het dan ondergewerkt worden.

 

Hoeveel mest?

Hoeveel mest heb je nodig? Het is beslist niet zo dat hoe meer mest, des te beter de planten groeien. Elk gewas heeft zijn optimum en sommige gewassen zoals bonen, wortelen en ui-achtige gewassen moeten zeker geen (verse) mest hebben. Te veel mest werkt contraproductief. Uit diverse publicaties en internetfora blijkt dat per 100m2 gewas,  6-7 kruiwagens mest nodig zijn (0,5 m3). Maar een en ander is ook afhankelijk van de aard van het gewas Zo hebben koolgewassen een grote mestbehoefte (25% meer), terwijl aardappelen, tomaten en peulgewassen 25% minder nodig hebben. Het is daarom goed om in de herfst je teeltplan voor het volgende jaar klaar te hebben, zodat je met de bemesting daarmee rekening kan houden.

Hoe kunnen wij beter omgaan met “onze” paardenmest?

De meest optimale situatie zou zijn dat de paardenmest op onze mestplaat één jaar de kans krijgt om te verteren. In het voorjaar kan dan de verteerde mest op de tuinen worden gebracht. Helaas is er meestal al in de herfst een grote “run” op de al dan niet goed verteerde mest en wordt het op het land verspreid. Jammer, als we wachten tot het voorjaar is er meer verteerde mest waar onze planten van kunnen profiteren!

Met Sjef Costongs, de paardenboer zullen wij nagaan of de mestplaat niet zodanig kan worden ingedeeld dat voor iedereen duidelijk is waar de mest ligt die nog moet verteren (en dus nog niet afgevoerd c.q. gebruikt mag worden), de verteerde mest en de verse mest die mag worden gebruikt.

Een andere mogelijkheid: Compost

Compost bestaat uit verteerde plantenresten. Tijdens het composteren van groenafval komen de voedingsstoffen waaruit de plant was opgebouwd weer beschikbaar. Het maken van goede compost vereist de nodige kennis die je van internet kan halen. Veel mensen op de volkstuin hebben een compostvat waarin al hun groen verdwijnt.  Deze compost, mits goed gecomposteerd, is een goed alternatief voor òf aanvulling van de paardenmest.

Compost verkregen uit de GFT-compostering afkomstig van de milieuparken is niet geschikt om als mest te gebruiken omdat hierin stoffen kunnen zitten die mensen gemakshalve in de GFT hebben gegooid en bij het composteren er niet uit gehaald kunnen worden. De bemestingswaarde (afgeven van voedingsstoffen) is hiervan ook gering. Als mulchmateriaal  (afdekken grond) of het rulmaken van de grond is deze compost wel geschikt.

Composteren van gemaaid gras

2x per jaar worden de grote grasvelden op ons complex gemaaid. Het maaisel probeerden wij zoveel als mogelijk via de groene bakken af te voeren. Dat was veel werk! Wij willen vanaf nu het maaisel gaan composteren. Daartoe hebben wij van oude pallets een drietal composteerbakken gemaakt, die gevuld kunnen worden met maaisel, afgewisseld met lagen paardenmest. Wij zijn benieuwd of dit tot goede compost leidt.

20191005_093346

Tekst: Frank Vermeij en Jos Poelen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close