Exoten in en om de Volkstuin deel 1

We hebben ze ondertussen allemaal al gezien: de oranje coloradokever, een exoot die eigenlijk niet thuishoort in Nederland. Zo zijn er nog meer dieren en planten die hier nu in het wild leven en groeien, maar eigenlijk thuis horen op een ander deel van de wereld. Door toedoen van de mens, (soms expres, maar vaak ook per ongeluk) zijn deze dieren en planten hier terechtgekomen. Sommige zijn ondertussen zeer geliefd en zouden we niet meer kwijt willen. Denk aan de tomaat, pelargonium (in de volksmond massaal geranium genoemd), of de aardappel. Maar er zijn ook soorten die hier, zonder natuurlijke vijanden en met het milde klimaat, enorme schade aan kunnen richten en ziektes kunnen verspreiden.

Zo is de coloradokever sinds 1877 actief in Europa. Het kevertje komt oorspronkelijk uit het zuidelijke deel van Noord-Amerika, en is familie van het bladhaantje. De kevertjes en zijn larven doen zich tegoed aan alle aan de nachtschade verwante planten. Met als gevolg mislukte aardappeloogsten en kaalgevreten tomatenplanten. Door het gif uit de planten is de kever zelf ook zeer giftig en heeft hierdoor geen natuurlijke vijanden. Het enige wat we kunnen doen is het voedsel van de kever wegnemen, zodat de kevers verhongeren en sterven. Of, maar dat is weer niet gezond voor ander bodemleven, met zwaar gif te werk gaan.

Naar aanleiding van de coloradokever op de tuin afgelopen najaar, wil ik de komende tijd aandacht besteden aan andere exoten die we tegenwoordig tegenkomen op de tuin, en in Nederland in het algemeen. In dit blog de Japanse duizendknoop, het Aziatisch lieveheersbeestje, de muskusrat en de halsbandparkiet.

Om dan meteen maar te beginnen met de laatste in de rij, en een van de bekendste en kleurigste exoten van Nederland, de halsbandparkiet. In Limburg zie je hem niet vaak, maar in onze hoofdstad Amsterdam kun je ze in grote groepen spotten in onder meer de stadsparken. De halsbandparkiet komt oorspronkelijk uit India en Afrika en is vele eeuwen geleden geïntroduceerd in Europa. Tegenwoordig zijn de populaties enorm gestegen en kom je de vogel in vele landen over de hele wereld tegen. Over de schade van deze exoot zijn de meningen verdeeld, ze zouden nestholten bezet houden zodat het moeilijker is voor inheemse vogels om zich voort te planten.

De Duitse botanicus Phillipp Franz Von Siebold nam in de 19de eeuw na een reis nietsvermoedend de Japanse duizendknoop mee terug naar Europa. In de Japanse tuin van Hortus botanicus in Leiden kun je nog altijd een van de oudste exemplaren in Europa bekijken. Met grote waarschijnlijkheid zijn bijna alle Japanse duizendknoopplanten in Europa oorspronkelijk afkomstig van Von Siebolds kwekerij nabij Leiden.

De Japanse duizendknoop is een vaste plant die diep wortelt, en boven de grond afsterft in de winter. In het voorjaar loopt de plant weer snel uit. Zijn grote groeikracht verdringt dan al snel alle andere planten in zijn omgeving. Niet alleen bovengronds groeit deze plant snel, ook de wortels groeien relatief snel en kunnen zich zelfs in zeer kleine ruimtes dringen. Wat veel schade kan aanrichten aan gebouwen en infrastructuur. Het is dan ook niet toegestaan deze exoot op ons complex te planten.

Het Aziatisch lieveheersbeestje komt in vele kleuren voor, wat het niet makkelijker maakt hem te herkennen.

Niemand houdt van bladluis en een van de natuurvriendelijkste manieren om ervan af te komen zijn lieveheersbeestjes. Ook het veelkleurig Aziatisch lieveheersbeestje is gek op bladluizen. In de jaren 60 van de vorige eeuw introduceerde België deze exoot om bladluis op een biologische manier te bestrijden. Maar ondertussen is gebleken dat ze niet alleen bladluizen lusten, ze eten ook de larven van andere insecten zoals het inheemse lieveheersbeestje. Ook dragen ze een schimmel mee die voor de inheemse soorten dodelijk is. Ondertussen is dit kevertje ingeburgerd in de Benelux en verspreidt het zich langzaam noordwaarts.

In Nederland vormt het volgend exemplaar een gevaar voor onder andere de dijken. De muskusrat is een knaagdier uit de woelmuizenfamilie en komt oorspronkelijk uit Alaska. Het is een geliefd pelsdier en werd door een nietsvermoedende Tsjechische graaf meegenomen na een jachtreis in Alaska. De graaf zette de diertjes uit in de visvijver van zijn buitenverblijf. Eenmaal gesetteld plantte het dier zich razendsnel voort. De muskusrat leeft langs de oevers van zoetwatergebieden. In de oevers graaft hij ondergrondse burchten. Deze burchten zorgen voor instabiele dijken en zijn een probleem voor de biodiversiteit. In Nederland is dit knaagdier voor het eerst gesignaleerd rond 1940. Tegenwoordig wordt het bestreden door de waterschappen.

In het volgende blog over exoten meer over onder andere de Amerikaanse rivierkreeft en de Aziatische hoornaar.

Blog door: Nancy Janssen

Afbeeldingen in dit blog zijn van:

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close